ataol behramoğlu
Çatalca’da doğdu. Çocukluğunun bir bölümü Kars’ta geçti. İlk orta lise öğrenimini babasının görevi nedeniyle bulundukları Çankırı’da tamamladı. Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Rus Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi (1966). Yedek subaylığını Trabzon ve Malazgirt’te tamamladı.
İlk şiir kitabı “Bir Ermeni General” 1965, 60'lı yıllar toplumcu şiirinin öncü yapıtları arasında kabul edilen “Bir Gün Mutlaka” 1969’da yayımlandı. İ. Özel’le Halkın Dostları dergisini çıkardı (1970-71). 1970-74 yıllarında Londra, Paris ve Moskova’da yaşadı. Moskova Devlet Üniversitesinde Rus dili ve edebiyatı üzerine çalışmalar yaptı. Ülkeye dönüşten sonra İstanbul Şehir Tiyatroları dramaturg kadrosunda görev aldı (1974-1980). Kardeşi N. Behram’la Militan dergisini yayımladı (1976).
12 Eylül sonrasında “Ne Yağmur…Ne Şiirler” adlı şiir kitabının toplatılıp imhasına karar verilmesi üzerine bir süre Selimiye Kışlasında gözaltında tutuldu. 1982’de Barış Derneği Davası nedeniyle tutuklandı. Cezaevinde bulunduğu sırada Asya Afrika Yazarlar Birliği LOTUS Edebiyat Büyük Ödülü’nü kazandı. Yaklaşık bir yıllık tutukluluk ve serbest kalış sonrasında ağır hapis cezasına çarptırılması nedeniyle 1984 sonunda ülkeden ayrıldı. Tüm suçlama ve mahkûmiyetlerin aklanmayla sona ereceği 1989’a kadar yaşadığı Paris’te Anka adlı edebiyat dergisini çıkardı. Sorbonne Üniversitesi Centre de Poétique Comparée bölümünde Mayakovski ve Nâzım Hikmet konulu çalışmasıyla D.E.A. derecesi aldı. Bu yıllarda birçok ülkedeki toplantılarda, şiir dinletilerine katıldı. Uluslararası edebiyat günlerinde şiirlerini okudu. Demokrasiye dönülmesi için yürütülen savaşımlarda yer aldı. Ülkeye dönüşünde Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanlığına seçilerek iki dönem bu görevde bulundu. Tüm ülkeyi şiirlerini okuyarak dolaştı. Toplumcu dünya görüşü, yenilikçi edebiyat anlayışı ve eylemci aydın kimliği ile çok sayıda okur kitlesinin sürekli ve eksilmeyen ilgisine ulaştı. Kimileri ünlü müzikçilerce bestelenen şiirleri belli başlı dünya dillerine çevrilerek kitap, dergi ve seçkilerde yayımlandı.
Ataol Behramoğlu, şimdilerde Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarı. Rus Edebiyatında Puşkin Gerçekçiliği başlıklı çalışmasını doktora tezi olarak savunduğu İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğretim üyesi ve bölüm başkanı. Şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, gezi, çocuk yazını, tiyatro ve çeviri alanlarında da ürünleri bulunmaktadır.